Wat is een accessibility overlay?
Een accessibility overlay klinkt als een wondermiddel: een knop of pop-up waarmee bezoekers zogenaamd alles zelf kunnen aanpassen. Groter lettertype, meer contrast, een voorleesfunctie. Het lijkt alsof je site opeens voor iedereen werkt. Leveranciers als AccessiBe, EqualWeb en UserWay beloven dat je in één klik voldoet aan WCAG en wettelijke eisen. Sommige adverteren zelfs met “lawsuit protection”, alsof een script je kan beschermen tegen rechtszaken.
Maar de realiteit? De onderliggende code blijft net zo rommelig en ontoegankelijk als daarvoor. Je legt een pleister op een gebroken been en hoopt dat niemand doorheeft dat het nog steeds mis is. Het is als een nieuwe laklaag op een auto zonder remmen. Voor bezoekers is het meestal een obstakel erbij, niet een oplossing.
Waarom lijkt het aantrekkelijk?
Omdat het makkelijk klinkt. Ritsratsklik oplossing…. Geen gedoe met je thema of content, gewoon een scriptje plaatsen. En klaar…. Voor ondernemers klinkt dat goedkoper en sneller dan werken aan de echte basis.
Wat gaat er mis met accessibility overlays?
- Ze lossen niets op. Slechte code blijft slechte code.
- Gebruikers worden gefrustreerd. Screenreaders en toetsenborden raken in de war.
- Imagoschade. Bezoekers zien dat je kiest voor een lapmiddel in plaats van echte toegankelijkheid.
- Rechtszaken. In de VS zijn al duizenden bedrijven aangeklaagd die dachten met een accessibility overlay veilig te zijn. Rechters zijn duidelijk: een knopje dat zogenaamd toegankelijkheid regelt, voldoet niet aan de wet.
Waarom is dit slecht voor je bedrijf?
Als je site niet bruikbaar is, jaag je klanten weg. Maar erger: een overlay wekt de indruk dat je toegankelijkheid niet serieus neemt. Dat schaadt vertrouwen en reputatie. Word je aangesproken op ontoegankelijkheid? Dan helpt “maar ik heb een accessibility overlay” je niet. Integendeel: het maakt duidelijk dat je wist dat er een probleem was en koos voor de verkeerde oplossing.
Helpen accessibility overlays bij Google of AI-overviews?
Nee. Google kijkt naar de inhoud en structuur van je site, niet naar een extra script. AI-overviews ook niet. Accessibility overlays voegen niets toe aan vindbaarheid.
In zomerkleding naar de Noordpool?
Zelf ben ik niet de enige die hier kritisch over is. Anne-Mieke Bovelett schreef er in 2021 al een briljante blog over: How to make a €50.000 website crappy with just one plugin. Ze vergelijkt een overlay met iemand in zomerkleding naar de Noordpool sturen, gewapend met een muts en een foto van een kampvuur. Het lijkt alsof je iets doet, maar in werkelijkheid laat je mensen gewoon in de kou staan.
Wat werkt dan wel?
Gewoon….. een site die technisch en inhoudelijk klopt. Duidelijke koppen, goede alt-teksten, contrast dat leesbaar is, knoppen die zonder muis werken en een mobielvriendelijke opbouw. Dat geeft bezoekers vertrouwen, voorkomt problemen én maakt je site beter vindbaar. Niks quickfix…..
Publicaties over accessibility overlays
Hieronder heb ik een lijstje verzameld met artikelen die verschenen zijn over dit onderwerp, zodat ik niet in de herhaling val.
ProperAccess.nl: “Overlay‑toegankelijkheidstools: lossen ze echt iets op?” (augustus 2025)
Onderzoek van Julia Tol naar overlay-tools (zoals Coderoll, AccessiBe, EqualWeb) met concrete bevindingen: slecht contrast, focusproblemen, ontbrekende persistentie, en nieuwe fouten die overlays introduceren.
“Zin en onzin over accessibility overlays”
Level Level (Eva Westerhoff & Rian Rietveld) leggen helder uit waarom een ‘extra regel code’ niet de echte problemen oplost.
DigiToegankelijk.nl: “Met accessibility overlays kun je niet aan de wet voldoen”
Uitleg over waarom overlays niet voldoen aan wettelijke eisen zoals het Besluit digitale toegankelijkheid, en soms juist nieuwe problemen veroorzaken.
Oog voor Inclusie: “De schaduwzijde van toegankelijkheids‑overlays”
Praktische uitleg waarom een one‑click oplossing misleidend is en structurele problemen onaangeroerd laat.
