De cookiebanner is de nieuwe pop-up

Waar een cookiebanner vroeger “even wegklikken” was, kan hij je vandaag bezoekers, vindbaarheid en geloofwaardigheid kosten.

De vraag is dus niet wélke cookiebanner je kiest, maar of je er eigenlijk wel één moet hebben.

Heb je echt altijd een cookiebanner nodig?

Nee. Een banner is alleen verplicht als je trackingcookies inzet, zoals Google Analytics, Facebook-pixels of standaard video-embeds met tracking. Gebruik je die niet of zet je je tools in privacymodus, dan is er geen wettelijke plicht. Toch plaatst bijna iedereen er één, vaak omdat de standaardinstellingen van hun CMS of embed-code ongevraagd cookies inladen. Daarmee maak je het jezelf en je bezoeker onnodig moeilijk.

Wanneer kom je echt niet onder een cookiebanner uit?

Soms is er geen ontkomen aan. Zet je advertenties in via Google Ads of Facebook, dan worden er trackingcookies meegestuurd die precies bijhouden wie wat ziet en of iemand later nog eens getarget kan worden. Dat zijn geen noodzakelijke cookies om je site te laten werken, dat is puur marketing. En dan móet je dus toestemming vragen. Een cookiebanner is in dat geval geen optie maar gewoon verplicht.

Hetzelfde verhaal geldt als je slimme marketingtools gebruikt (Hotjar, CrazyEgg) die je bezoekers ook buiten je eigen site volgen. Dan kun je je niet verschuilen. Transparant zijn én toestemming vragen is de enige route.

Hoe check je of jouw site cookies plaatst?

Je hoeft niet in de code te duiken. Gebruik gewoon de CookieYes Cookie Checker.

Je voert je URL in en ziet meteen welke cookies er draaien. Necessary zijn de functionele cookies die je site echt nodig heeft, zoals voor sessies en beveiliging. Analytics zijn meetcookies die gedrag vastleggen, meestal voor tools als Google Analytics. Advertisement gaat over trackers die bezoekers volgen voor advertenties en remarketing. Alles wat niet netjes in die vakjes past verschijnt onder Other.

Staat er alleen Necessary of niets, dan is een cookiebanner niet nodig. Zie je Analytics of Advertisement, dan moet je aan de bak.

Waarom zijn cookiebanners slecht voor toegankelijkheid?

Omdat ze je hele bezoek frustreren. Voor iemand die met een schermlezer werkt is een cookiebanner geen klein pop-upje maar een hindernisbaan van knoppen, selectievakjes en instellingspanelen. Je moet ze allemaal één voor één door, vaak in een rare volgorde, voor je eindelijk bij de inhoud komt. Het kost tijd en energie en veel mensen haken af.

Cardan schreef er een blog over waarin je ziet hoe vaak banners ontoegankelijk zijn: slechte labels, fout contrast, knoppen die niet met het toetsenbord te bedienen zijn. Voor een gewone bezoeker al irritant, voor iemand met een beperking ronduit blokkerend.

Heeft een cookiebanner ook invloed op je SEO?

Google is hier duidelijk over: “ja”. Banners en pop-ups die de inhoud van je site blokkeren zorgen voor een slechte gebruikservaring en dat kan je ranking verlagen. Sinds 2017 straft Google mobiele pagina’s af die direct na het openen eerst een schermvullende banner (een zogenaamde ‘interstital’) tonen waardoor je de content niet ziet.

Daar komt bij dat veel cookiebanners je Core Web Vitals negatief beïnvloeden. Ze laten de pagina verspringen (CLS) of vertragen de laadtijd (LCP). Dat tikt mee in je Page Experience-score en kan ervoor zorgen dat je site lager scoort in de zoekresultaten.

Zie ook Google’s eigen documentatie (“Avoid intrusive interstitials and dialogs“). Een cookiebanner die groot in beeld verschijnt en pas na klikken verdwijnt, valt daar dus onder.

Hoe kom je van die cookiebanner af?

Embed je video’s in privacymodus. Voor je statistieken stap je over naar een privacyvriendelijke versie. Daarmee krijg je de inzichten die je nodig hebt zonder toestemming te vragen en zonder een cookiebanner die je hele site blokkeert.

Wat gebeurt er als je video’s achter een banner verstopt?

Als je video’s achter een cookiebanner verstopt, geef je je bezoeker de illusie dat die keuze heeft. Maar die is er niet. Weigert iemand, dan krijgt diegene een leeg vlak of een tijdelijke afbeelding te zien. Klikt iemand op accepteren of op play, dan rollen de trackingcookies alsnog binnen. Het is dus geen bescherming, maar gewoon manipulatie. Maar goed, dat is puur mijn persoonlijke mening.

En het erge is: het hoeft niet eens zo. Je kunt je video’s embedden in privacymodus. Bij Vimeo voeg je ?dnt=1 toe, bij YouTube kies je voor de privacy-optie. Je bezoeker ziet de video gewoon, zonder blokkades en zonder dat er cookies worden gedropt.

Wat kun je gebruiken in plaats van Google Analytics?

Veel site-eigenaren denken dat ze vastzitten aan Google Analytics, maar dat klopt niet. Er bestaan privacyvriendelijke alternatieven die geen trackingcookies plaatsen en waarmee je dus geen cookiebanner nodig hebt.

Koko Analytics is daar een goed voorbeeld van: een lichtgewicht WordPress-plugin die volledig lokaal draait en geen data doorsluist naar derden. Je ziet je bezoekersaantallen, populaire pagina’s en trends, precies genoeg om te sturen op inhoud en techniek. Maar je hoeft je bezoekers geen toestemming te vragen en speelt het eerlijk, zonder cookiebanner.

Natuurlijk heeft het ook beperkingen. Koko Analytics toont geen uitgebreide funnels, geen gedetailleerde segmenten. Het is bewust simpel gehouden. Je bespaart je bezoekers de irritatie van een cookiebanner en houd je je site sneller en toegankelijker.

Wat als je echt niet zonder cookiebanner kunt?

Soms ontkom je er niet aan. Heb je tracking of marketingtools, dan moet je toestemming vragen. Maar kies dan wel voor een oplossing die toegankelijk is. Accessibility-expert Anne-Mieke Bovelett tipte Borlabs Cookie als de enige banner die, met een kleine CSS-aanpassing, echt bruikbaar is. Het is geen wondermiddel, maar wel de enige optie die je bezoekers niet volledig buitensluit.

Waarom sta je vaak sterker zonder cookiebanner?

Je site wordt direct toegankelijker. Bezoekers zien je content meteen, zonder eerst langs een nepkeuze of blokkade te moeten. Google waardeert die gebruiksvriendelijkheid en beloont je daarvoor in de zoekresultaten. En jij laat zien dat je privacy netjes in de techniek regelt, niet via een irritante pop-up.

Samengevat….. De cookiebanner is de nieuwe pop-up.

Irritant, storend en meestal compleet onnodig.

Dus check eerst of jouw site überhaupt cookies plaatst. Als het niet hoeft, laat hem weg.

Ennnnnn…… Als het moet, doe het dan goed.

Verder lezen

Wil je dieper graven in de ellende en alternatieven van cookiebanners? Dit zijn vijf artikelen die de moeite waard zijn:

Stappenplan voor succes (en mijn disclaimer)

  1. Lees dit artikel en pak eruit wat werkt voor jou.
  2. Experimenteer en test, want geen site is hetzelfde.
  3. Blijf meten en bijsturen. Wat vandaag werkt, kan morgen weer anders zijn.
  4. Weet dat ik geen glazen bol heb: ik deel mijn kennis en ervaring, geen garanties.
  5. Uiteindelijk ben jij degene die beslist en verantwoordelijk is voor wat je met je site doet.

Kortom: je krijgt hier tips en inzichten, maar geen juridisch vangnet of wondermiddel.